Documentairemaakster Saar Slegers wint de VWN Publicatieprijs en de bijbehorende Gouden Beitel voor de beste wetenschapsjournalistieke publicatie van 2020. Zij krijgt de prijs voor haar podcast ‘De man en de maan’, uitgezonden bij de NTR op NPO Radio 1. Het artikel ‘Waarom wordt mijn kind niet getest?’ van Jop de Vrieze en Zvezdana Vukojevic wordt tweede en is daarmee genomineerd voor de European Science Writer of the Year Award.

Elk jaar reikt de VWN, de Vereniging voor Wetenschapsjournalistiek en -communicatie Nederland, deze prijs uit voor de beste wetenschapsjournalistieke productie van het afgelopen jaar. Vanwege de coronacrisis werd de prijs afgelopen dinsdagavond online uitgereikt op de algemene ledenvergadering van de VWN. Hopelijk volgt er later dit jaar nog een officiële uitreiking.

Drie genomineerden

In tegenstelling tot vorige jaren besloot de jury om drie publicaties te nomineren. Uit een grote, kwalitatief hoogwaardige en ook zeer diverse hoeveelheid inzendingen nomineerde de jury drie werken en hun makers.

Derde plaats

De derde plaats gaat naar documentairemaker Rob van Hattum voor zijn serie ‘Grote vragen’, voor de VPRO. De jury had grote bewondering voor de wijze waarop hij ingewikkelde materie op een eenvoudige manier aan het publiek voorschotelde, door middel van soms zeer persoonlijke portretten van wetenschappers. De jury kijkt dan ook uit naar een mogelijk volgend seizoen.

Sfeerschets

De tweede plaats is voor wetenschapsjournalist Jop de Vrieze en onderzoeksjournalist Zvezdana Vukojevic voor het artikel ‘Waarom wordt mijn kind niet getest?’, dat zij samen schreven voor De Groene Amsterdammer. Wetenschappelijke inzichten overbrengen is één, maar ze in een relevante maatschappelijke én persoonlijke context zetten die ook nog eens herkenbaar is, vereist extra kwaliteiten die verre van vanzelfsprekend zijn.

Je zou willen dat alle burgers hun zoektochten opzetten zoals Jop de Vrieze en Zvezdana Vukojevic dat doen. Ze zoeken grondig het antwoord in de beschikbare wetenschap, stellen relevante vragen en komen met de stand van de wetenschap van dat moment. Met alle onduidelijkheden die dat meebrengt. Het artikel is een mooie sfeerschets van misschien wel het hele jaar 2020.

Deze inzending wordt tevens vertaald en ingezonden voor de European Science Writer of the Year Award.

Page-turner

Op de eerste plaats eindigde documentairemaker Saar Slegers, met haar podcast ‘De man en de maan‘ voor de NTR en NPO Radio 1. Dit oordeel was unaniem.

De jury beschreef ‘De man en de maan’ als een page-turner, een roman die je niet weg kunt leggen. Een absolute aanrader voor iedereen die een meeslepende wetenschapspostcast wil beluisteren. De inzending sprong eruit, zelfs tussen de andere producties van hoge kwaliteit.

In ‘De man en de maan’ volgde Slegers jarenlang astronoom Marc Klein Wolt van de Radboud Universiteit, in zijn poging zijn droom waar te maken. Via een Chinese satelliet wilde hij een radioantenne naar een plek achter de maan sturen. Daar zou deze – afgeschermd van aardse verstoringen – naar de ‘babygeluiden’ moeten luisteren die het heelal maakte net na de oerknal. Uiteindelijk krijgt Klein Wolt het voor elkaar, maar dat gaat niet van een leien dakje.

Saar Slegers legde het hele moeizame proces achter de schermen vast. Dit deed ze bovendien in een fraaie compositie, in de vorm van acht originele en goed uitgewerkte afleveringen. De overkoepelende spanningsboog zorgt er volgens de jury voor dat de serie blijft boeien tot het einde.

De jury

De jury bestond dit jaar uit Gerda Bosman (hoofdredacteur wetenschap bij de NTR), Bart de Haas (dichter, schrijver en freelancewetenschapsjournalist voor onder meer het Antoni van Leeuwenhoek en Plus Magazine) en Stan van Pelt (wetenschapsredacteur bij Vox, freelancer voor onder meer de Volkskrant, schrijfdocent en de winnaar van de editie van vorig jaar).

Luister ook naar de podcast die Jop met Saar maakte naar aanleiding van het maakproces van de Man en de Maan: